દેશના સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગ (MSME) ક્ષેત્રને મજબૂત બનાવવા માટે કેન્દ્ર સરકારની સસ્ટેનેબલ ઝીરો ડિફેક્ટ ઝીરો ઇફેક્ટ (ZED) સર્ટિફિકેશન યોજના હેઠળ મોટી પ્રગતિ નોંધાઈ છે. આ યોજના અંતર્ગત અત્યાર સુધીમાં લગભગ 9.49 લાખ MSME ઉદ્યોગોનું રજીસ્ટ્રેશન થઈ ચૂક્યું છે, જ્યારે 6.67 લાખથી વધુ ઉદ્યોગોને ZED સર્ટિફિકેશન આપવામાં આવ્યું છે.
સૂક્ષ્મ, લઘુ અને મધ્યમ ઉદ્યોગ મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ યોજના હેઠળ ઉદ્યોગોને ગુણવત્તા આધારિત ઉત્પાદન પ્રક્રિયા અપનાવવા અને પર્યાવરણને અનુકૂળ ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે અત્યાર સુધીમાં 913 કરોડ રૂપિયાથી વધુની નાણાકીય સહાય આપવામાં આવી છે. સરકારનો ઉદ્દેશ નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગોને વધુ સારી ટેકનોલોજી, ગુણવત્તાના ધોરણો અને ટકાઉ ઉત્પાદન પદ્ધતિ સાથે જોડવાનો છે.
ZED પહેલ હેઠળ ઉદ્યોગોને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ઉત્પાદનો બનાવવા સાથે પર્યાવરણ પર થતી નકારાત્મક અસર ઘટાડવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવામાં આવે છે. યોજના હેઠળ નોંધાયેલા ઉદ્યોગોમાંથી 6.67 લાખ MSMEને બ્રોન્ઝ, 6,700ને સિલ્વર અને 4,800 ઉદ્યોગોને ગોલ્ડ સર્ટિફિકેશન આપવામાં આવ્યું છે.
મંત્રાલયે જણાવ્યું છે કે ZED યોજના હવે માત્ર સર્ટિફિકેશન પૂરતી મર્યાદિત રહી નથી. દેશના 22 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોએ તેને પોતાની ઔદ્યોગિક નીતિનો ભાગ બનાવ્યો છે. આ ઉપરાંત 19 નાણાકીય સંસ્થાઓ દ્વારા ZED પ્રમાણિત MSMEને પ્રોસેસિંગ ફી અને વ્યાજ દરમાં રાહત જેવી સુવિધાઓ પણ આપવામાં આવી રહી છે.
મહિલા ઉદ્યોગકારોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સરકારે વિશેષ પહેલ કરી છે. મહિલાઓના માલિકીના MSMEને ZED સર્ટિફિકેશન માટે 100 ટકા સબસિડી આપવામાં આવી રહી છે, જેના કારણે સર્ટિફિકેશનનો ખર્ચ સંપૂર્ણપણે દૂર થાય છે. આથી વધુને વધુ મહિલા ઉદ્યોગકારોને ગુણવત્તા આધારિત વ્યવસાય વિકસાવવાની તક મળશે.
યોજના હેઠળ પાત્ર MSMEને ટેસ્ટિંગ, સિસ્ટમ અને પ્રોડક્ટ સર્ટિફિકેશનના ખર્ચ માટે **75 ટકા સુધી (મહત્તમ 50 હજાર રૂપિયા)**ની સહાય આપવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત સલાહકાર સેવા અને હેન્ડહોલ્ડિંગ માટે 2 લાખ રૂપિયા સુધી તેમજ પ્રદૂષણ નિયંત્રણ, સ્વચ્છ ટેકનોલોજી અને ઝીરો ઇફેક્ટ સોલ્યુશન અપનાવવા માટે 3 લાખ રૂપિયા સુધીની નાણાકીય સહાય ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે.
સરકારનું માનવું છે કે ZED સર્ટિફિકેશન દ્વારા ભારતીય MSME ઉદ્યોગો સ્થાનિક તેમજ વૈશ્વિક બજારમાં પોતાની સ્પર્ધાત્મક ક્ષમતા વધારી શકશે અને ગુણવત્તા, ઉત્પાદકતા તથા પર્યાવરણ સંરક્ષણના ક્ષેત્રમાં વધુ આગળ વધી શકશે.
Reporter: admin
