ભારતમાં સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવાઓના વિસ્તરણ તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરાયું છે. સ્પેસ રેગ્યુલેટર IN-SPACeએ રિલાયન્સ જિયોના લગભગ 1,600 લો અર્થ ઓર્બિટ (LEO) સેટેલાઇટ્સ તૈનાત કરવાની યોજનાને ટેકનિકલ રીતે યોગ્ય ગણાવી મહત્વપૂર્ણ મંજૂરી આપી છે. આ મંજૂરી મળતાં જિયો દેશનું પ્રથમ સ્વદેશી સેટેલાઇટ કોન્સ્ટેલેશન વિકસાવવાની દિશામાં વધુ એક મહત્વના તબક્કે પહોંચી ગયું છે.
મીડિયા અહેવાલો મુજબ, જિયોના પ્રસ્તાવનું ટેકનિકલ મૂલ્યાંકન IN-SPACe, ISRO અને **ટેલિકોમ વિભાગ (DoT)**ની વાયરલેસ પ્લાનિંગ એન્ડ કોઓર્ડિનેશન (WPC) શાખાએ સંયુક્ત રીતે કર્યું હતું. હવે ભારત સરકાર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ઓર્બિટલ સ્લોટ અને અન્ય નિયમનકારી મંજૂરી મેળવવા માટે જિયોને જરૂરી સહયોગ આપી શકે છે.
જિયોની યોજના ભારત માટે અંદાજે 4.5થી 5 ટેરાબિટ પ્રતિ સેકન્ડ (Tbps) ક્ષમતાવાળું સેટેલાઇટ નેટવર્ક ઊભું કરવાની છે. આ ક્ષમતા હાલમાં ભારત માટે પ્રસ્તાવિત અન્ય સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવાઓ કરતાં વધુ માનવામાં આવે છે. સરખામણી કરીએ તો સ્ટારલિંકને ભારતમાં લગભગ 600 Gbps ક્ષમતાની મંજૂરી મળી છે, જ્યારે એમેઝોનના પ્રસ્તાવિત નેટવર્કની ક્ષમતા આશરે 3 Tbps છે.
જિયો આ નેટવર્ક દ્વારા બ્રોડબેન્ડ, સેલ્યુલર બેકહોલ, ફિક્સ્ડ સેટેલાઇટ સર્વિસ તેમજ ભવિષ્યમાં ડાયરેક્ટ-ટુ-ડિવાઇસ જેવી મોબાઇલ સેટેલાઇટ સેવાઓ શરૂ કરવાની યોજના ધરાવે છે. આ માટે દેશભરમાં 20થી 22 ગ્રાઉન્ડ સ્ટેશન સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
નિષ્ણાતોના મત મુજબ આ પ્રોજેક્ટ માત્ર ડિજિટલ કનેક્ટિવિટી માટે જ નહીં, પરંતુ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક સંચાર માટે પણ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે. IN-SPACeએ સરકારને આપેલા પોતાના અભિપ્રાયમાં જિયોને જરૂરી નિયમનકારી અને નીતિગત સહયોગ આપવાની ભલામણ કરી છે, જેથી ભારતને પોતાનું પ્રથમ સ્વદેશી NGSO (Non-Geostationary Satellite Orbit) સેટેલાઇટ કોન્સ્ટેલેશન મળી શકે.
જો આ યોજના સમયસર અમલમાં આવશે તો પહાડી વિસ્તારો, જંગલ વિસ્તારો અને દૂરદરાજના ગામો સુધી પણ હાઈ-સ્પીડ ઇન્ટરનેટ પહોંચાડવું શક્ય બનશે. ઉપરાંત, સ્વદેશી નેટવર્ક હોવાથી જિયોની સેટેલાઇટ ઇન્ટરનેટ સેવા વિદેશી કંપનીઓની તુલનામાં વધુ કિફાયતી રહેવાની પણ શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
Reporter: admin
